تبلیغات
تکنولوژِی ارتباطات و فناوری اطلاعات( ICT ) - زنان فضانورد: از سرزمین آفتاب به سوی فضا
تاریخ : پنجشنبه 19 دی 1392 | 02:51 ب.ظ | نویسنده : امین کاوندی

Untitled-1

شادی حامدی آزاد

همان‌طور که در مقدمه‌ی نخستین قسمت این سری مقاله‌ها اشاره کردم، کشورهای گوناگون تا به حال فضانورد به فضا فرستاده‌اند. از آغاز عصر فضا مسابقه‌ای میان ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی برای ارسال فضانورد وجود داشت؛ این مسابقه هنوز هم، هرچند با رقابتی نه‌چندان آشکار، میان آمریکا و روسیه برقرار است و به این رقابت کشورهای اروپایی، و چین هم افزوده شده‌اند. به همین سبب اغلب آن‌چه می‌شنویم از فضانوردان آمریکایی و بعد هم روس است که این عرصه را در اختیار دارند. پس از آن‌ها نام‌هایی از کشورهای اروپایی و به‌تازگی هم چین می‌شنویم. سرانجام هم نام‌هایی از دیگر کشورهای آسیایی؛ دور و نزدیک. متأسفانه زندگی‌نامه‌ی بسیاری از فضانوردان اهل کشورهای دیگر از حدّ چند خط فراتر نمی‌رود و پیداکردن اطلاعاتی از روند زندگی و کار آن‌ها بسیار دشوار است. به همین سبب تصمیم گرفتم برخی از این افراد را در کنار هم و در قالب یک مقاله درباره‌ی زنان فضانورد آن کشور ارائه کنم که هم مقاله‌ای با اندازه‌ی معقول از کار درآید و هم مخاطبان ما با فضانوردان گمنام‌تر هم آشنا شوند. امروز با زنان فضانورد ژاپنی آشنا می‌شویم. ژاپن تا به حال ۱۲ فضانورد به فضا فرستاده است که فقط دو نفرشان زن بوده‌اند. 766px-Sts-65_crew

向井千秋

چیاکی موکائی نخستین زن فضانورد ژاپنی و نیز نخستین شهروند ژاپنی است که دوبار به فضا رفته است. او در ۶ مِی ۱۹۵۲ (۱۶ اردیبهشت ۱۳۳۱) در شهر کوچک تاته‌بایاشی در شرق ژاپن به دنیا آمد. او در ۱۹سالگی وارد دانشکده‌ی پزشکی دانشگاه کِیو، قدیمی‌ترین دانشگاه ژاپن، شد و شش سال بعد با دکترای پزشکی فارغ‌التحصیل شد. در سال ۱۹۸۸ (۱۳۶۷) دکترای فیزیولوژی از همان دانشگاه گرفت و یک سال بعد عضو بُرد تخصصی جراحان قلب در انجمن جراحان ژاپن شد. او پیش از پیوستن به برنامه‌ی فضایی ژاپن، استادیار بخش جراحی قلب دانشگاه کِیو بود.

او در سال ۱۹۸۵ (۱۳۶۴) از سوی سازمان فضایی ژاپن (ناسدای آن روز که امروز ژاکسا نام دارد) برای برنامه‌های فضایی این کشور انتخاب شد و یکی از سه فرد ژاپنی بود که برای سِمَت متخصص بار برای نخستین مأموریت آزمایش پردازش مواد (اسپِیس‌لَب) انتخاب شدند که قرار بود در پرواز STS-47 شاتل فضایی آمریکا انجام شود. او همچنین فضانورد پشتیبان متخصص بار در مأموریت نورولَب (STS-90) بود. اما سرانجام در پرواز STS-65 شاتل کلمبیا در سال ۱۹۹۴ (۱۳۷۳) به فضا رفت. این مأموریت دومین پرواز آزمایشگاه بین‌المللی ریزگرانش (IML-2) بود و در آن ۸۲ آزمایش روی زندگی فضایی و علوم774px-STS-95_crewمربوط به ریزگرانش انجام شد. همچنین در این مأموریت تمرکز علمی بر مسائل پزشکی همچون دستگاه گردش خون، دستگاه عصبی، و متابولیسم استخوان‌ها و ماهیچه‌ها بود. دومین پرواز فضایی او در مأموریت STS-95 و سوار بر شاتل دیسکاوری در سال ۱۹۹۸ (۱۳۷۷) انجام شد. تمرکز پژوهش‌های پزشکی در آن مأموریت بررسی اثر سفرهای فضایی بر فرایند پیرشدن انسان بود. خانم موکائی در مجموع ۲۳ روز در فضا بوده است. او سال‌ها، پیش و پس از پروازهای فضایی‌اش، استاد مهمان برخی مؤسسات پژوهشی پزشکی-فضایی آمریکا و در سال ۲۰۰۹ (۱۳۸۸) هم سخنران مهمان در دانشگاه بین‌المللی فضا (International Space University) در نزدیکی شهر استراسبورگ فرانسه بود. او جوایز بسیاری دریافت کرده است؛ ازجمله، جایزه‌ی دستاورد ممتاز از بنیاد زنان توکیو؛ مدال خدمت ممتاز از انجمن زنان دانشمند ژاپنی؛ مدال خدمت ممتاز از سازمان فضایی ژاپن؛ عضویت افتخاری در انجمن فضاپزشکی کُره‌ی جنوبی؛ تقدیر رسمی از سوی نخست‌وزیر ژاپن برای مشارکت در برابری جنسیتی برای زنان؛ نشان تقدیر از انجمن هوانوردی و علوم فضای ژاپن؛ مدال دُ لا وو از فدراسیون بین‌المللی هوانوردی؛ و جایزه‌ی خدمت برجسته در پیشرفت زیست‌شناسی فضایی از انجمن ژاپنی علوم زیستی در فضا.

山崎直子800px-STS131_Naoko_Yamazaki_Apr14

نائوکو یامازاکی دومین فضانورد زن ژاپن است که در ۲۷ دسامبر ۱۹۷۰ (۶ آبان ۱۳۴۹) در شهر ماتسودو در شرق ژاپن به دنیا آمد. او دانش‌آموز دبیرستانی بود که از تلویزیون شاهد فاجعه‌ی انفجار شاتل چلنجر بود. شوق ادامه‌دادن راه افرادی که در راه خدمت به بشر جان خودشان را از دست داده بودند، انگیزه‌ای شد که او را به سوی فضانوردشدن سوق داد. او پس از پایان تحصیلات مقدماتی وارد دانشگاه توکیو شد و در سال ۱۹۹۳ (۱۳۷۲) مدرک کارشناسی مهندسی هوافضا و سه سال بعد هم کارشناسی ارشد را در همین رشته دریافت کرد. در ابتدای سال ۱۹۹۹ (۱۳۷۸) برای شرکت در برنامه‌های فضایی از سوی ژاکسا انتخاب شد و به برنامه‌ی آموزش فضانوردان ایستگاه فضایی در ایالات متحده پیوست و پس از طی دو سال دوره‌های آموزشیْ رسماً مدرک فضانوردی گرفت. او از آن زمان مدام در دوره‌های آموزشی پیشرفته‌ی فضانوردان ایستگاه فضایی هم شرکت می‌کند و نقش پشتیبان برای توسعه‌ی سامانه‌ی سخت‌افزاری و نیز عملکرد ماژول آزمایشگاهی ژاپن در ایستگاه را برعهده دارد. او در بهار سال ۲۰۰۴ (۱۳۸۳) نیز در برنامه‌ی آموزش مهندسان پرواز سایوز در مرکز آموزش فضانوردان یوری گاگارین در شهرک ستارگان روسیه شرکت کرد.

سرانجام در بهار سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۹) سوار بر شاتل فضایی دیسکاوری و در مأموریت STS-131 به ایستگاه فضایی رفت. او ۱۵ روز و ۲ ساعت و ۴۷ دقیقه در فضا بود و 750px-STS-131_Official_Crew_Photoاین مأموریت طولانی‌ترین مأموریت شاتل دیسکاوری نیز بود. این مأموریت تنها باری بود که دو فضانورد ژاپنی هم‌زمان در فضا بودند. (وقتی مأموریت STS-131 انجام شد آقای سوییچی نوگوچی، فضانورد ژاپنی، در ایستگاه بود.) خانم یامازاکی آخرین ژاپنی بود که با شاتل‌ها به فضا رفت (مأموریت شاتل‌ها در سال ۲۰۱۱ برای همیشه متوقف شد).

او پس از بازگشت به زمین، در مصاحبه‌ای با نشریه‌ی ژاکسا تودِی، گفت: «پس از فرود شاتل، وقتی دوباره روی زمین ایستادم پُر از احساس شدم. حس کردم چقدر عالی است که دوباره به زمین بازگشته‌ام. همه‌ی طبیعت زمین را در اطرافم حس می‌کردم. نوازش آهسته‌ی نسیم روی گونه‌هایم مرا به احترام به طبیعت زمین وامی‌داشت. بوییدن دوباره‌ی رایحه‌ی درختان برایم بسیار مسرورکننده بود». او در تابستان سال گذشته از ژاکسا بازنشسته شد.

او با یک مهندس علوم فضایی ازدواج کرده و دو فرزند دارد. درضمن در دانشگاه توکیو در رشته‌ی تحصیلی خودش پژوهشگر است.



  • صبح
  • استاندارد
  • کارت شارژ همراه اول