تبلیغات
تکنولوژِی ارتباطات و فناوری اطلاعات( ICT ) - زنان فضانورد: جودیت رِزنیک؛دومین زن کشته‌شده در سانحه‌ای فضایی

jud-0 

شادی حامدی آزاد 

از سال ۱۹۶۱ که سفرهای سرنشین‌دار فضایی آغاز شد تا به امروز ۳۰ فضانورد در این راه جان باخته‌اند (حین مأموریت یا در مراحل تمرین) که از این میان ۴ نفر زن بوده‌اند.

 آخرین پرواز شاتل فضایی چلنجر به فضا بیست‌وپنجمین پرواز کاروان شاتل‌ها بود. هفت فضانورد در روز ۲۸ ژانویه ۱۹۸۶ سوار شاتل شدند و شاتل آماده‌ی پرواز شد. شمارش معکوس تمام شد و شاتل پرید و فقط ۷۳ ثانیه‌ی بعد در مقابل دیدگان هزاران نفر از علاقه‌مندان به تماشای پرتاب شاتل منفجر شد و همه را بهت‌زده کرد. در میان فضانوردان این شاتل دو زن حضور داشتند: کریستا مَک‌آلیف و جودیت رِزنیک.

جودیت آرلن رِزنیک

جودیت آلن رزنیک در ۵ آوریل ۱۹۴۹ در شهر اکرون ایالت اوهایو متولد شد. او در دوران مدرسه در درس ریاضی استعداد خوبی داشت. پس از طی تحصیلات مقدماتیْ وارد دانشگاه کارنگی ملون شد و مدرک مهندسی الکترونیک را گرفت. در سال ۱۹۷۷ (۱۳۵۶) دکترای همان رشته را از دانشگاه مریلند دریافت کرد و پس از فارغ‌التحصیلیْ مهندس طراح شرکتی شد که به‌طور قراردادی پروژه‌هایی را برای ناسا انجام می‌داد. رزنیک در دوران گذراندن تز دکتری در سمت مهندس پزشکی به مؤسسه‌ی سلامت ملی پیوست و پس از آن مدتی مهندس سامانه‌ها در شرکت زیراکس بود.jud-1

رِزنیک هم جزو آن دسته از زنانی بود که در نخستین تلاش‌های ناسا برای مشارکت‌دادن زنان در برنامه‌های فضایی برای شرکت در این برنامه تقاضانامه پُر کرد و سرانجام هم جزو نخستین گروه ۶نفره‌ی زنانی بود که برای فضانوردی پذیرفته شدند. او در ژانویه‌ی سال ۱۹۷۸ (بهمن ۱۳۵۶) به ناسا پیوست و مانند دیگران آموزش‌های سخت را از سر گذراند. او با سِمَت «متخصص مأموریت» در نخستین پرواز شاتل دیسکاوری در تابستان سال ۱۹۸۴ (۱۳۶۳) شرکت کرد. این پرواز مهم بود زیرا جودیت رزنیک (پس از سالی راید) دومین زن آمریکایی بود که به فضا می‌رفت. اما خودش درباره‌ی علت اهمیت این پرواز نظر دیگری داشت: «فکر می‌کنم اهمیت حضور من در این مأموریت به علت این نیست که من دومین زن فضانورد آمریکایی هستم بلکه به این علت است که من چهلمین یا چهل‌وپنجمین – عددش را درست به یاد ندارم – فضانورد آمریکایی هستم که در چند سال گذشته با شاتل به فضا سفر کرده‌اند و مهم این است که ما در این مدت اندک چقدر پیشرفت کرده‌ایم». او همچنین نخستین زن یهودی و دومین فرد یهودی (پس از بوریس وُلینوف روس) بود که به فضا می‌رفت. رزنیک در پرواز ناکام شاتل چلنجر نیز قرار بود «متخصص مأموریت» باشد و همچنین قرار بود به‌کمک بازوی ربوتیکْ ماهواره‌ای به نام اسپارتان-هالی را برای رصد چهل‌ساعته‌ی دنباله‌دار هالی نصب کند.

جودیت رزنیک پیش از فضانوردشدن ازدواجی کوتاه داشت و به ورزش‌های دوچرخه‌سواری و دو و نیز نواختن پیانو علاقه‌مند بود.

پس از انفجار شاتل چلنجر بررسی بقایای کابین شاتل نشان داد که سه نفر از خدمه‌ی شاتل مخزن‌های تنفسی اضطراری خود را فعال کرده بودند: جودیت رزنیک، الیسان اونیزوکا، و مایکل اسمیت. این تنها مدرک محکم است که نشان می‌دهد آن‌ها پس از بروز حادثه در شاتل هنوز زنده بودند؛ به این سبب شاید بتوان گفت که کریستا مک‌آلیف نخستین زنی بود که در حادثه‌ای فضایی کشته شد و جودیت رزنیک دومین زن فضانورد کشته‌شده محسوب می‌شود.jud-2

پس از حادثه‌ی چلنجر، گودال برخوردی رزنیک روی ماه و یکی از خوابگاه‌های دانشگاه کارنگی ملون به یاد او نام‌گذاری شدند. یکی از مدارس شهر زادگاه او در سال ۲۰۰۶ (۱۳۸۵) دوباره بازگشایی شد و به یاد او مدرسه‌ی جودیت رزنیک نام گرفت. همچنین مدرسه‌ای نیز به نام او در مریلند ساخته شد. انجمن حرفه‌ای مهندسان الکترونیک (IEEE) پس از این حادثه یکی از بیش از ۵۰ جایزه‌ی سالانه‌ی خود در زمینه‌های گوناگون مهندسی را به نام او جایزه‌ی جودیت رزنیک نام داد که هر سال به فرد یا گروهی اهدا می‌شود که مشارکتی چشمگیر در مهندسی فضایی داشته باشند. جالب است بدانید که این جایزه در سال ۲۰۱۱ (۱۳۹۰) به پروفسور کمال سرابندی، استاد دانشگاه میشیگان، اهدا شد.

در تله‌فیلم چلنجر جولی فالتون نقش جودیت رزنیک را بازی کرد. رزنیک کلاً ۱۴۴ ساعت و ۵۷ دقیقه را در فضا سپری کرده و در سال ۱۹۸۴ مدال پرواز فضایی ناسا را دریافت کرده بود. در سال ۲۰۰۴ (۱۳۸۳) مدال افتخار سفر فضایی از سوی کنگره‌ی آمریکا به او نیز همراه با فضانوردان کشته‌شده‌ی دیگر اهدا شد.

رزنیک در زمان حیات عضو چندین انجمن بود؛ ازجمله مؤسسه‌ی مهندسان الکترونیک، انجمن ارتقای علمی آمریکا، کمیته‌ی فرصت‌های حرفه‌ای برای زنان، انجمن زنان دانشگاهی آمریکا، مؤسسه‌ی هوافضای آمریکا، و نیز عضو ارشد انجمن مهندسان زن آمریکا.

بخش‌هایی از این مقاله در قالب مقاله‌ی «فضانوردان زن در سوانح فضایی» در شهریور ۱۳۸۶ در ماهنامه‌ی زنان منتشر شده بود.



  • صبح
  • استاندارد
  • کارت شارژ همراه اول